Educatief secundair traject

Wat
Met wie werken we samen?
Wat willen we bereiken?
Hoe verloopt een begeleiding?
Het onderwijsaanbod: toegankelijk genoeg?
Wat hebben we al bereikt?
Een concept voor een intermediaire instantie
Meer informatie?
Gelijkaardige projecten
 
 
met steun van
het Europees Integratiefonds en de Vlaamse overheid



Wat?

Nieuwkomers met intenties om te studeren, stromen in veel gevallen niet door naar opleidingen in het volwassenenonderwijs, het hoger onderwijs of de universiteit. Het opleidingslandschap en de bestaande mogelijkheden bij de verschillende onderwijsverstrekkers in Vlaanderen zijn vaak onvoldoende transparant. Er is nood aan meer gerichte oriŽntering en begeleiding op maat voor mensen met een educatief perspectief.

Op 1 maart 2010 zijn de consortia volwassenenonderwijs in de provincie Antwerpen gestart met een EIF (Europees Integratiefonds)-project dat tot doel heeft de deelname van derdelanders aan opleiding en onderwijs te optimaliseren en verhogen. Derdelanders zijn burgers uit niet-EU-landen.

Asielzoekers, erkende vluchtelingen, mensen die de subsidiaire bescherming genieten, EU-burgers en Belgen die niet in BelgiŽ geboren zijn en van wie minstens een van de ouders niet in BelgiŽ geboren is maken geen deel uit van de doelgroep van dit EIF-project. Deze mensen worden geholpen via de reguliere dienstverlening van Studiewijzer.

Het project is nu voor een derde maal door het Europees Integratiefonds verlengd tot eind juni 2014.
 
 

Met wie werken we samen aan dit project?

De consortia volwassenenonderwijs in de provincie Antwerpen voeren dit project uit in samenwerking met vele partners:
  • Universiteit: Universiteit Antwerpen en het Universitair Talencentrum Linguapolis
  • Hogescholen: Artesis Plantijn Hogeschool, Karel De Grote Hogeschool, Katholieke Hogeschool Kempen, Thomas Moore Hogeschool
  • Centra voor volwassenenonderwijs (CVO): CVO Antwerpen, CVO LBC-NVK Antwerpen, CVO Provincie Antwerpen, SCVO Encora, CVO Sint-Lutgardis Mol, CVO-VSPW Mol, CVO Kempen, CVO Turnhout, CVO Crescendo, CVO TSM, CVO Rivierenland, CVO Horito, CVO TKO Mechelen, CBE Antwerpen, CBE Kempen, CBE Mechelen
  • Onthaalbureaus: stad Antwerpen en PRISMA (provincie Antwerpen)
  • Huizen van het Nederlands: stad Antwerpen en provincie Antwerpen
  • Vluchtelingenwerk Vlaanderen
  • Stad Antwerpen: Studiewijzer
  • VDAB Antwerpen
  • OCMW Antwerpen en Welzijnszorg Kempen
Het werk van de verschillende partners wordt gecoŲrdineerd binnen de provinciale stuurgroep, thematische werkgroepen en het projectmanagementteam.
 

Wat willen we bereiken?

De specifieke doelstelling van het project is om meer derdelanders en inburgeraars beter voorbereid een studie te laten starten, waardoor hun slaagkansen verhogen. Om dit te realiseren worden binnen het project twee luiken uitgewerkt:
  • begeleiding van anderstaligen met vragen over verder studeren
  • toegankelijk maken van het opleidingsaanbod
 

Hoe verloopt een begeleiding?

De medewerkers begeleiden de klant individueel en op maat. Centraal staat hierbij :
  • informatie geven over studiemogelijkheden binnen hoger onderwijs, volwassenenonderwijs en de universiteit
  • begeleiden van het studiekeuzeproces van de klant door aandacht te besteden aan zelfbeeldverheldering en horizonverruiming
  • detecteren van mogelijke drempels en deze trachten weg te werken
  • toelichting geven bij studiefinanciering, werken en studeren, flexibele trajecten enz.
  • toeleiden naar een geschikte onderwijsinstelling
  • hulp bieden bij het opmaken van het toelatingsdossier
  • een waarderende benadering van de klant waarbij vertrokken wordt vanuit talenten en eerder verworven competenties en kwalificaties
  • de nadruk ligt op zelfredzaamheid en zelfwerkzaamheid. De klant neemt zijn/haar traject in eigen handen en wordt gestimuleerd om acties te ondernemen.
De begeleider werkt laagdrempelig en is gemakkelijk bereikbaar in de drie deelnemende regios: Antwerpen, Mechelen, Kempen. De begeleidingen gebeuren individueel en op afspraak. 
Klik hier om de flyer met informatie over onze dienstverlening en contactgegevens te bekijken.
 
"Nu doe ik het voor mezelf"
 
Fidel komt uit Mombassa, Kenia en arriveerde in juli 2010 in ons land. In het kader van het Europees Integratiefonds-project rond secundaire educatieve trajecten kwam zij bij vol-ant hulp vragen in haar zoektocht naar een geschikte studie. In een openhartig gesprek vroegen we haar naar haar ervaringen bij vol-ant.
 
 
 
Hoe ben jij in BelgiŽ terechtgekomen, Fidel?
Ik had een vriendin die met een Belg getrouwd was. Op een gegeven moment gaven zij een feestje en ik ben daar naartoe gegaan. Daar heb ik mijn huidige vriend Leo leren kennen. Ik ben dan naar BelgiŽ verhuisd om met Leo samen te komen wonen. Mijn vierjarig zoontje, dat ik uit een vorige relatie heb, woont hier nu bij ons. Ik heb nog een dochtertje dat bij mijn moeder in Kenia woont. Nu ben ik nog aan het wachten tot mijn papieren van de procedure samenwoonst in orde zijn.
 
En hoe heb je vol-ant leren kennen?
Ineke, die bij vol-ant werkt, is een vriendin van mijn vriend en is ondertussen ook mijn vriendin. Op een keer heb ik haar uitgelegd dat ik eigenlijk terug wil gaan studeren, en zij heeft mij toen uitgenodigd om eens contact op te nemen met Catherine, die begeleidingen doet, en haar te vragen of zij mij kon helpen. Ik heb haar toen opgebeld, dat was in de grote vakantie, en ze heeft me toen direct een afspraak gegeven voor na de vakantie.
 
Je zegt dat je terug wil gaan studeren, wat had je dan al gestudeerd?
In Mombassa had ik mijn diploma secundair onderwijs gehaald. Mijn punten waren niet fantastisch. Daar hebben we nog hard mee gelachen, Catherine en ik, toen ik haar mijn diploma liet zien. Ik heb haar direct gezegd dat ze geen topresultaten moest verwachten. Daarna heb ik in Kenia nog twee jaar secretariaat gedaan aan de hogeschool. Maar dat was omdat ik moest van mijn familie. Ik deed toen alles omdat het moest. Dat is nu gedaan. Ik heb besloten dat, als ik ga verder studeren, ik het voor mezelf doe en ga studeren wat ik zelf wil.
 
Ben je iets met je Keniaanse diploma hier in BelgiŽ?
Ik ben bezig het dossier voor de diplomagelijkschakeling in orde te maken. Ook hier heeft Catherine mij flink bij geholpen. Eerst was ze niet zeker of mijn diploma hier wel erkend zou kunnen worden, en dat was wel een moeilijk moment voor mij. Maar zo is Catherine, ze zegt altijd de waarheid, ook als die niet zo prettig is om te horen. En dat vind ik goed.
 
En wat wil je hier nu gaan studeren?
Verpleegkunde, dat voel ik met heel mijn hart: ik wil verpleegster worden. Dat kan hier niet zomaar, zolang mijn diploma niet in orde is, maar ik ben er zeker van dat dat wel zal lukken. Catherine had mij de keuze gegeven uit twee scholen: een HBO-opleiding verpleegkunde aan Sint-Norbertus of een bacheloropleiding aan de Karel De Grote Hogeschool. Voor Sint-Norbertus heb ik aan een toelatingsproef meegedaan en ik was geslaagd. Maar ik zou liever een bachelor halen. Bij Karel De Grote Hogeschool zou ik misschien in februari kunnen beginnen, zelfs al zijn mijn papieren nog niet helemaal in orde. Ze hebben me gezegd dat een brief van mijn advocaat dat ik in procedure ben volstaat.
 
Denk je dat het moeilijk zal zijn je studie te combineren met werk en gezin?
Ik heb nog geen werk gevonden, dus dat is geen probleem. Ook voor George, mijn zoontje, maak ik mij geen zorgen. Overdag gaat hij hier naar de kleuterschool. En Leo past ook heel goed op hem als dat nodig is.
 
Hoe staat het met je Nederlands? Zo te horen praat je dat heel goed.
Ik vind zelf van niet. Luisteren, lezen en schrijven lukt best, maar ik ben zelf niet tevreden over mijn Nederlands spreken. Vroeger was ik bang om Nederlands te spreken en teveel fouten te maken, maar nu besef ik dat ik moet oefenen, dus spreek ik zoveel mogelijk, met of zonder fouten. Daarom heb ik ook aan Catherine gevraagd altijd Nederlands met mij te spreken, hoewel ze me voorstelde om Engels te spreken als dat nodig was. Ik doe nu richtgraad 4.1 bij SCVO Sité. 4.2 heb ik al gedaan, dat was lezen en schrijven, en 4.1 is spreken en dat heb ik tot op het laatste bewaard. Voor de school is er geen probleem, richtgraad 3.2 volstaat al om aan de hogeschool te beginnen.
 
Ben je tevreden over de begeleiding bij vol-ant?
Ik ben zeer tevreden. Ik had niet verwacht dat ze me zo goed zouden helpen. Ik voel mij soms alsof ik dat niet verdien. Op mijn eerste gesprek met Catherine heeft ze me gevraagd wat ik wou doen en of het goed was dat zij mij daarbij zou helpen. Ik heb haar toen verteld wat mijn plannen waren. Catherine kan heel goed luisteren en had veel geduld met mij, ze deed alles om me te begrijpen. In totaal heb ik een drietal gesprekken gehad met Catherine: het eerste gesprek waar ik het net over had, dan ben ik teruggekomen met mijn diploma en dan nog eens om een school te kiezen. We hebben ook veel over en weer getelefoneerd en gemaild.
 
Heb je alle informatie gevonden die je nodig had?
Ja, meer dan genoeg. En de informatie was ook altijd zeer duidelijk en correct. Ik ben zo: als ik vragen heb, wil ik alles weten, en zolang ik niet tevreden ben vraag ik door. Sommige dingen wist Catherine niet direct, maar dan belde ze rond en zocht dingen op op internet, tot ze het juiste antwoord had. Het enige dat misschien niet zo goed is, is het gebouw waarin vol-ant zit. Dat is moeilijk te vinden. Ik was er gelukkig al een keer geweest om een school te zoeken voor mijn zoontje, en toen heb ik hard moeten zoeken. Maar ik wist dus al waar het was, toen ik voor het eerst een afspraak had met Catherine.
 
Heel hartelijk bedankt voor dit gesprek, en nog veel succes in je studiecarriŤre!
 
 

Het onderwijsaanbod: toegankelijk genoeg?

Het EIF-project streeft naar het verhogen van de toegankelijkheid van de opleidingen in CVO, hogescholen en universiteit voor inburgeraars die wensen verder te studeren.
 
Via een werkgroep toegankelijkheid wordt gewerkt rond:
  • taaldrempel bij instroom
  • onvoldoende realistisch beeld van de moeilijkheidsgraad van de opleiding
  • combinatie studeren en werk/gezin
  • gebrek aan informatie/rolmodellen
  • onvoldoende beheersing van de Nederlandse taal tijdens de doorstroom 
 

Wat hebben we al bereikt?

  • Projectperiode 2010-2011
De resultaten van de EIF- projectperiode 1 september 2010 - 30 juni 2011 zijn gebundeld in het rapport Educatief secundair traject.

Inhoudelijk rapport
 
Bijlagen
Fiches good practices
  1. Geintegreerde trajecten
  • Projectperiode 2011-2012
Begeleidingen

In de voorbije projectperiode (1 september 2011 tot 30 juni 2012) hebben we 268 klanten begeleid in hun zoektocht naar een geschikt educatief traject.

Meer dan de helft kwam bij ons terecht via het onthaalbureau, maar we kregen ook doorverwijzingen via onderwijsinstellingen en andere diensten (vb. VDAB, OCMW,promotieacties enz).
 
In totaal startten 29 personen effectief met een opleiding. Dit relatief lage cijfer valt te verklaren doordat de begeleidingstrajecten erg lang zijn, vooral omdat de meeste klanten nog lang Nederlands moeten studeren voor zij kunnen instappen in een opleiding. Verder zijn in dit cijfer nog niet de mensen opgenomen die nu in september 2012 een studie of opleiding opgestart hebben.
 
 
Toegankelijkheid

We werkten ook verder aan de toegankelijkheid van het onderwijsaanbod, waarbij we via themawerkgroepen de impact van de taaldrempel en de inzet van rolmodellen hebben uitgediept.

Vanuit de thematische werkgroep rond taaldrempel werden enkele aanbevelingen gemaakt:
  • de creatie van een wettelijk kader dat behoeftegericht aanbod toelaat
  • de uitbouw van NT2-aanbod op de hogere niveaus (3 en 4) binnen CVO voor studenten met een educatief perspectief
  • onderzoek naar gebruiksmogelijkheden van de competentiematrix Nederlands en leren leren
  • het gebruik van taalportfolio stimuleren en het op een eenduidige manier bepalen van instapniveaus in CVO
  • naast de taalvoorwaarde zijn tijdens de inschrijving/intake tevens de motivatie en het leervermogen van de kandidaat-student, alsook de concrete situatie van de onderwijsinstellingen essentiŽle elementen.
De andere thematische werkgroep focuste zich op de rol van voorbeeldfiguren of ambassadeurs.
Vanuit deze werkgroep is een dvd voor kandidaat-studenten gemonteerd met getuigenissen van inburgeraars met een educatief perspectief en een scenario uitgeschreven voor het opzetten van een ambassadeurswerking. Deze producten worden ingezet tijdens de komende projectperiode.
 
Er wordt sinds kort ook samengewerkt met het diversiteits- en integratiecentrum De8 in het kader van extra ondersteuning en financiering voor specifieke acties, deze keer meerbepaald rond begeleiding van hogergeschoolde allochtonen.
 
In de nieuwe projectperiode 2012-2013 gaan we opnieuw via een werkgroep toegankelijkheid de ambassadeurswerking verder uitbouwen en opstarten, waarbij ook de gemonteerde DVD zijn rol zal hebben in het sensibiliseren van potentiŽle kandidaten voor een educatief perspectief.
 
 
Tevredenheidsmeting
 
Eind april 2012 werd een tevredenheidsmeting afgenomen bij alle klanten die zich sinds 1 september 2011 aangemeld hadden. In totaal werden 183 klanten bevraagd. De respons lag relatief hoog (85 ingevulde vragenlijsten, waarvan 44 volledig ingevuld).
Wat betreft globale tevredenheid over de begeleiding was 75% tevreden, 21% neutraal en 4% ontevreden. De tevredenheid was het grootst over de vriendelijkheid van de trajectbegeleider (93%) en over de opvolging van de klant, het geven van goede raad en het respecteren van de keuze van de klant (telkens 83%). Het minst tevreden waren ze over het aantal afspraken dat ze konden maken (48% neutraal of ontevreden).
Afsluitend werd gepeild naar de bereidheid van de respondenten om achteraf gecontacteerd te worden voor een interview of een focusgesprek. 48% verklaarde zich bereid en gaf zijn contactgegevens op. In de nieuwe projectperiode zal de tevredenheidsmeting hernomen worden en aangevuld met kwalitatieve gegevens die we zullen verzamelen via een focusgroep.
 
 
Studiedag Sleutels voor educatie
 
De Huizen van het Nederlands en de Consortia Volwassenenonderwijs organiseerden in juni in de wandelgangen van het Vlaams parlement de studiedag Sleutels voor educatie. Rode draad door het geheel was de vaak moeilijke weg die anderstalige volwassenen moeten afleggen om het te maken op onze arbeidsmarkt of om studies succesvol af te ronden. In verschillende workshops en presentaties konden de deelnemers kennis maken met het werk van trajectbegeleiders, taalcoaches en taaldocenten. Ook buitenlandse collega?s uit Zweden, Polen en Spanje kwamen hun ervaringen delen.
Omdat deze initiatieven tijdelijke middelen ontvangen uit het Europees Integratiefonds, werd er tot slot ook met een kritische blik vooruit gekeken: hoe wil de Vlaamse regering dit aanbod in de toekomst vorm geven? Er werd een warme oproep gedaan om de expertise van de laatste jaren zo snel mogelijk te investeren in een breed centrum voor leerloopbaanbegeleiding.
Meer informatie over de studiedag vindt u terug op de website www.sleutelsvooreducatie.be.
 
 

Een concept voor een intermediaire instantie

In de periode 2011-2012 kreeg vol-ant de opdracht een concept uit te tekenen voor een intermediaire instantie, die in de toekomst de rol van deze projecten op structurele wijze op zich zal nemen. De overheid is van plan om in september 2013 zulk een instantie op te richten.
De afgewerkte conceptnota kan je hier nalezen.
 
 

Meer informatie?

Katrijn MariŽn
Consortium vol-ant
T 0491 52 01 63
katrijn.marien@vol-ant.be
begeleiding@vol-ant.be

Stéphanie Kahane
Consortium vol-ant
T 0491 22 11 32
stephanie.kahane@vol-ant.be
begeleiding@vol-ant.be

Gelijkaardige projecten in Vlaanderen

Behalve in Antwerpen lopen er ook in de andere provincies en Brussel gelijkaardige initiatieven: